کلبه رویا

می توان عاشقانه زیست...

زندگی نامه شاعران ترکی
نویسنده : رویا - ساعت ۱٢:۳٩ ‎ب.ظ روز شنبه ۱ تیر ۱۳٩٢
 

 

زندگینامه نصرت کسمنلی

نصرت، فرزند یوسف کسمنلی ، در سال ۱۹۴۶ در بخش «قازاخ» جمهوری آذربایجان

به دنیا آمد. او در ۲۰ سالگی، دانشجوی رشته روزنامه نگاری دانشگاه دولتی

آذربایجان شد و با سرعت و موفقیت، سه سال بعد، از این دانشگاه فارغ التحصیل

شد. وی، در حالی که روزنامه نگاری موفق در روزنامه های باکو بود، به انجمن

نویسندگان و شاعران جمهوری آذربایجان پیوست و علاوه بر سرایش اشعاری که کم

کم با ویژگی های لیریک و عاشقانه، او را به مثابه شاعری مردمی و موفق در جامعه

معرفی می کرد، به نقد ادبی روی آورد و به سبب نقدهای جامع و نیز اشعارش،

در هفتمین گردهمایی انجمن نویسندگان و شاعران جمهوری آذربایجان، به عضویت

گروه اداره کننده همین انجمن درآمد و ریاست شورای شعر نیز به وی واگذار شد.

از وی که به رغم سن و سال کم، در جمهوری آذربایجان با عنوان پدر عاشقانه های

آذربایجان (سئوگیلر آتاسی یا سئوگیلر تانریسی) یاد می کردند، ۱۶ کتاب، چندین فیلم

هنری و ۲۱۰ قطعه فیلم مستند کوتاه به یادگار مانده است. همچنین موسیقیدانان

جمهوری آذربایجان بر روی بیش از ۵۰۰ قطعه از اشعار وی که در قالب ترانه سروده

شده است، آهنگ ساخته اند. وی علاوه بر فعالیت هایی که در زمینه هنر و

ادبیات داشت، در سمینارها و سمپوزیوم هایی هم که با موضوع خلاقیت تشکیل

می شد، حضور می یافت.


وی قطعه شعری دارد که در وصف شهر تبریز سروده است. در این شعر، کسمنلی

از خدا خواسته است، مرگ او را در این شهر قرار دهد و عجبا که چنین نیز شد و نصرت

در روزهای پایانی اولین ماه پاییز سال ۸۲ ، بر اثر نارسایی کلیه، در بخش آی.سی.یو

بیمارستان امام تبریز درگذشت و این دومین سفری بود که وی به تبریز می آمد.


کسمنلی، نخستین بار در اسفند ماه سال ۸۱ ، همراه همسرش راحله خانم، برای

دیدار از تبریز و همچنین استفاده از امکانات گسترده پزشکی در این شهر، به ایران آمد

و در بیمارستان آیت الله مدنی بستری شد. در این دوره اقامت ۱۵ روزه، پزشکان

تبریزی، پیوند کلیه را برای وی ضروری تشخیص دادند و کسمنلی به دیار خود

بازگشت.


تابستان ۸۲ ، دیدار دوم نصرت از تبریز و انجام عمل پیوند کلیه آغاز شد. در این سفر

قرار شد «سامیر» ، جوان ۲۲ ساله باکویی، به همراه نصرت به ایران بیاید و عمل پیوند

کلیه صورت پذیرد. در این مدت، شاعر آذربایجانی، از دستگاه دیالیز استفاده می کرد

و حال عمومی اش چندان رضایت بخش نبود، اما پذیرای صدها تن از مشتاقان خود بود

که اشعارش را به خوبی می شناختند و او از این همه علاقه و آشنایی در شگفت بود.

در این مدت، برخی از ادبا و شخصیت های هنری تبریز نیز به ملاقات کسمنلی رفتند.


جراحان تبریزی، عمل پیوند کلیه را انجام دادند و کلیه سامیر در پهلوی نصرت کسمنلی

جای گرفت. اما این موجود تازه وارد، همانند همه جوانها، روحیه ای سرکش داشت و

حاضر نبود جایگاه تازه اش را بپذیرد. بازپس زدن کلیه شدت گرفت و نصرت به اغما رفت

و در همین هنگام سه فرزندش رشاد، آراز و جاویدان به همراه مادرشان بر بالین پدر

حاضر شدند. ولی زخم معده و ذات الریه هم به نارسایی های جسمی شاعر اضافه

شد و او در شب نیمه شعبان سال ۸۲ ، در حالی که دهه پنجاه زندگی خود را سپری

می کرد، در شهری که از خدای خود مرگش را در آن خواسته بود، وفات یافت.


از نصرت کسمنلی، در ایران، علاوه بر چاپ آثار وی به زبان ترکی (به صورت کتاب و نیز

چاپ در مطبوعات محلی)، ترجمه هایی به فارسی هم در مطبوعات کشور به چاپ

رسیده است.


 

زندگینامه ملا محمد فضولی

 

محمد فضولی یا ملامحمدبن سلیمان بغدادی(۱۴۸۳-۱۵۵۶م )شاعر و ادیب ترک است .او را «بزرگترین شاعر ترکی آذربایجانی در سدهٔ دهم هجری قمری» می‌دانند .پدر وی ساکن حله در عراق امروزی بود و محمد فضولی در آن‌جا به‌دنیا آمد و در بغداد پرورش یافت از این روی، سه زبان ترکی، فارسی و عربی را به خوبی می‌دانست و به هر سه زبان شعر سروده‌ است. او را یکی از پایه‌گذاران سبک هندی می‌دانند.

 

زندگی

 

محمد پسر سلیمان حدود سال 1483 م در عراق به دنیا آمد. پدرش سلیمان بود که به حله مهاجرت کرد و قاضی آن شهر بود. پدر فضولی بنا به گفته ‹‹صادق بیگ افشار›› صاحب تذکره ‹‹مجمع الخواص›› از ایل بیات بوده که یکی از 22 طایفه مهاجر ترکان اوغوز می باشد. او در حله و سپس در بغداد تحصیل کرد و یکی از استادانش ‹‹ملک الشعرای حبیبی›› از شاعران حروفی بود. حدود هفتاد ساله بود که در بغداد درگذشت.

 

 

 

سبک شناسی

 

پیش از فضولی در ادبیات ترکی آذربایجانی شکل هایی چون مثنوی و غزل رواج داشت و فضولی خود یکی از غزلسرایان برجسته بود. اما «او نخستین آثار ارزندهٔ تمثیلی را در ترکی آذربایجانی آفرید (بنگ و باده- صحبت الاثمار). فضولی مانند نسیمی کوشید تا شعر ترکی را با اوزان عروضی سازگار نماید اگر چه او موفقیت چشمگیری به دست آورد ولی واقعیت این بود که ترکی با وزن هجایی سازگارتر است.

 

بعضی از منتقدین ادبی سبک اشعار فارسی فضولی را نزدیک به سبک هندی و صائب تبریزی که صد سال پس از وی این سبک شعر را رواج داد می‌دانند. «بسیاری از مضامین فضولی را بعد از او در شعر شعرای نامدار مکتب اصفهان یا سبک هندی (= سبک فضولی) می‌بینیم» و حتی او را «از جمله پایه‌گذاران سبک هندی»شمرده‌اند.

 

آثارترکی

 

· دیوان شعرها

 

· شاه و گدا

 

· لیلی و مجنون

 

· مثنوی بنگ و باده که به شاه اسماعیل تقدیم شده است.

 

· روضه

 

· حدیقت السعداء

 

· صحبت الاثمار که گفت و گوی بین چند میوه است و یکی از نخستین کتاب های ادبیات کودک به شمار می رود.

 

· شکایت نامه

 

· رساله معما

 

 

 

آثار فارسی

 

· دیوان شعرها

 

· رند و زاهد

 

· صحت و مرض

 

· انیس القلب

 

· ساقی نامه (هفت جام)

 

· روح نامه (سفرنامه روح یا حُسن و عشق)

 

 

 

آثار عربی

 

· مطلع الاعتقاد

 

· دیوان اشعار عربی

 

 

منبع:

turkpoem.blogfa.com